از احتراق اخلاط مختلفه باشد بايد كه معالج رجوع بتقدم اسباب او كند و ببايد دانست كه از جمله چيزها كه دلالت بر ماده مرض مىكند سن و بلد و فصل و مزاج است و عادت و تدبير متقدم است و سبب در سرعت ( نوبتها ) اينست كه ماده رطب زودتر قبول عفونت مىكند و اگر چنانچه ماده بيش باشد اسرع در تعفن است و اگر با اين نيز حرارت بيشتر داشته باشد عفونت بر دوام خواهد بود و از همين جهت تپ كه حمى دموى مطبقه است يعنى لازم است و بدوام و اگر چنانچه ضد اوصاف مذكور باشد يعنى ماده قليله و بارده باشد عفونت به زودى نمىپذيرد همچنانكه در ربع نوبت درين يك روزه است و ايام راحت دو روز و گاه چنانست كه ماده قليل مىشود و در هر پنج روز يكى و گاه در شش يكى و اول را خمس مىنامند و ثانى را سدس و اين بتفصيل حميات مذكور مىگردد و اگر چنانچه ماده بارد باشد و رطوبت بيش داشته باشد موجب برد بطى است يعنى سرما بآهستگى مىآيد همچنانكه در تپ بلغمى و زود مفارقت مىكند اما هر روز مىگيرد و اگر چنانچه ماده تپ بسيار حار و يابس باشد بطو سرماست و اما حدوث ربع در تابستان در اكثر مدت مرض قصير مىباشد زيرا كه حرارت هواى تابستان ضد مزاج سوداست و در علاج اين مرض موافق است و حدوث ربع در تيرماه به طول مىانجامد خصوصا كه متصل بزمستان شود و در اكثر چنين است كه ضررى و وجعى در طحال كه سپرز است حادث مىشود البته تغير در حال جگر نيز مىباشد و تپ ربع بواسطه آنكه درو عرق بسيار مىشود و دفع مواد كثيره مىكند از بسيارى امراض امان مىبخشد مثل صرع و نقرس و دوالى و اوجاع مفاصل و تشنج و حكاك و بثور و چرب و علاج در ربع اگر چنانچه معالج در عليل بسيار خون تشخيص كند و يا داند كه دمويست فصد در علاج